گفت وگو با مجيد صالحى بازيگر تئاتر، تلويزيون و سينما
روياهايى كه به حقيقت پيوست
وحيد سعيدى
111483.jpg
مجيد صالحى از جمله بازيگران جوانى است كه با حضور در آثار تلويزيونى توانست خودش را به دنياى سينما معرفى كند. او با بازى در مجموعه هاى طنز كار خود را شروع كرد و با حضور در مجموعه «سيب خنده» به كارگردانى رضا عطاران به چهره اى شناخته شده تبديل شد و پس از آن در مجموعه هايى چون «قطار ابدى»، «خانه پدرى»، «روزهاى مهتابى»، «پليس جوان»، «خوش ركاب»، «اُ مثبت»، «كوچه اقاقيا» و... به ايفاى نقش پرداخت. آخرين مجموعه او «خوش غيرت» نام داشت كه نوروز امسال از شبكه اول سيما پخش شد. اين بازيگر در عرصه تلويزيون يك بار نيز در مقام كارگردان ظاهر شد كه حاصل آن مجموعه تلويزيونى «آشتى كنان» بود. وى به غير از اين كارگردانى چندين قسمت از مجموعه «كوچه اقاقيا» را هم انجام داد. «صالحى» براى اولين بار در فيلم سينمايى «يكى بود، يكى نبود» به كارگردانى ايرج طهماسب بازى در سينما را تجربه كرد. او در اين عرصه بازى در فيلم هايى چون «خوابگاه دختران»، «مجردها»، «شاخه گلى براى عروس» و... را در كارنامه دارد كه دو فيلم آخرى هم اكنون در سينماهاى تهران روى پرده هستند. با او گفت وگويى انجام داده ايم كه در پى مى خوانيد.
• • •
•سال خوبى را شروع كردى، نه؟
شكر خدا امسال شرايط به گونه اى شد كه در شروع سال يك مجموعه و دو فيلم را همزمان روى آ نتن و بر پرده سينما داشتم. اتفاقاً همگى اين آثار موفق شدند نظر مخاطبان را جلب كنند. در هر حال فكر كنم شروع خوبى برايم باشد و اميدوارم كه در آينده هم بتوانم اين روند را ادامه دهم.
•روند پركارى را؟
نه، منظورم موفقيت در كسب رضايت مردم است، ضمن اينكه همزمانى پخش و اكران اين آثار هم نمى تواند دليلى بر پركارى من باشد؛ چرا كه هر يك از اينها را در فاصله زمانى زيادى نسبت به هم بازى كردم، اما اكران و پخش آنها همزمان شد.
•الان چه حسى دارى؟
از چه بابت.
•از اينكه در كانون توجهات قرار گرفتى. الان فيلم هايت روى پرده است و عكس ها و مصاحبه هايت مرتب در نشريات مختلف چاپ مى شود، در واقع منظورم اين است از شهرت و محبوبيتى كه كسب كردى چه حسى دارى؟
خوشحال هستم، اما حس خارق العاده و عجيبى ندارم. فقط حس مى كنم مقدارى مسئوليتم بيشتر شده است. در واقع الان در وضعيتى هستم كه حس مى كنم مردم منتظر اين هستند كه كارهاى بعدى ام بهتر از كارهايى باشد كه تا به حال انجام داده ام. ولى اين را هم بگويم شهرت و... همه ظواهر كار است و گذرا.
•خيلى كليشه اى و شعارى جواب دادى.
باور كن اصلاً شعار ندادم. حسم را گفتم.
•يعنى اصلاً برايت مهم نيست كه عكس هايت روى بيلبوردها و سردر سينماها است؟
گفتم، خوشحال هستم. اما بيش از اينها كار خوب برايم بيشتر اهميت دارد. مثلاً در فيلم «خوابگاه دختران» من يكى از شخصيت هاى اصلى فيلم بودم، اما عكس هايم نه در سردر سينماها بود و نه در پوسترهاى فيلم. ولى با اين حال فيلم «خوابگاه دختران» را خيلى دوست دارم. در عوض نسبت به فيلم «شاخه گلى براى عروس» كه اتفاقاً در آن عكس هايم روى سردر سينماها و پوسترهاى فيلم چاپ شد، تعلق خاطرى ندارم.
•يعنى اين فيلم را دوست ندارى؟
حس خاصى نسبت به آن ندارم.
•چرا؟
من معتقدم كه بازيگر بايد در هر كارى نكته جديدى را ارائه كند و متعاقباً نكته تازه اى هم بياموزد، اما اين اتفاق براى من در فيلم «شاخه گلى براى عروس» نيفتاد. شرايط در آنجا به گونه اى بود كه دوست داشتم هر چه زودتر كار تمام شود. در هر حال خيلى تمايل ندارم كه راجع به اين فيلم حرف بزنم.
•از حذف صحنه هايى كه در آنها نقش زن را بازى مى كردى، ناراحت هستى؟
از اين مسئله هم ناراحت هستم، ولى اين ربطى به كارگردان ندارد. ناراحتى من از جاى ديگرى است.
•دستمزدت را نداده اند؟
نه، اتفاقاً گروه بسيار محترمى بودند و از اين بابت هيچ مشكلى با آنها نداشتم و از تمامى شان هم ممنون هستم.
•پس ناراحتى ات از اين بابت است كه حس كردى كارگردان حرف تازه اى براى گفتن ندارد و تو نمى توانى چيز تازه اى از او ياد بگيرى؟
چرا جوسازى مى كنى، شوخى كردم، من ترجيح مى دهم راجع به اين فيلم حرفى نزنم. شما هم كوتاه بيا.
•حالا كه بحث به اينجا كشيد يك فلاش بك به گذشته مى زنيم. هر چند الان مدت زيادى از پخش مجموعه «خوش غيرت» گذشته، اما مى خواستم بدانم حضور در اين مجموعه نكته تازه اى به تو آموخت؟
انگار قصد كوتاه آمدن ندارى.
•نه، بحث كوتاه آمدن و نيامدن نيست. من اين سئوال را با توجه به حرف هايى كه زدى پرسيدم؟
من بازى در مجموعه «خوش غيرت» را بيش از هر چيزى به خاطر رفاقت با «على شاه حاتمى» قبول كردم. ضمن اينكه او كارگردانى است مسلط كه وقتى سر صحنه مى آيد بر همه عناصر صحنه اشراف دارد. «شاه حاتمى» از لحاظ زمانى در شرايط بسيار نامناسبى قرار داشت، اما توانست در اين مدت كم مجموعه را براى پخش آماده كند.
•اما كار قابل قبولى نبود؟
خب اين نظر شما است. ولى من معتقدم به خاطر اينكه توانسته با مخاطب ارتباط برقرار كند، كار موفقى بوده. در ضمن خيلى دوست دارم كه بدانم چرا مى گويى «خوش غيرت» كار قابل قبولى نبوده است.
•من دلايلم را به خود آقاى شاه حاتمى گفتم. اگر دوست داريد به شما هم مى گويم.
بفرماييد و اگر اجازه دهيد تا آنجايى كه مربوط به من باشد به آنها پاسخ دهم.
•«خوش غيرت» به نظر من يكى از شعارى ترين مجموعه هايى بود كه تا به حال ساخته شده، شخصيت ها به خصوص شخصيت «عزت» داراى يك دوگانگى و تضاد شخصيتى بودند و همه اينها در كنار هم باعث شده بود تا مجموعه فاقد استحكام لازم باشد؟
در صحبت هاى قبلى ام هم به شما گفتم يكى از دلايل بروز اين مسئله زمان كم براى توليد بود. ضمن اينكه بايد بگويم با نظرت نسبت به شخصيت خودم اصلاً موافق نيستم.
111486.jpg
•الان صحبت راجع به «خوش غيرت» به قول معروف يك جورايى «چوب به مرده زدن» است، اما اگر دوست دارى درباره آن با هم بحث مى كنيم؟
خوشحال مى شوم.
•از زمان پايان قصه مجموعه «خوش ركاب» تا زمان شروع قصه «خوش غيرت» نزديك به ۱۶ سال گذشته بود. يعنى شخصيت ها ۱۶ سال بزرگتر شده بودند، ما اصلاً در بازى تو نشانى از اين گذشت زمان را نمى ديديم. قاعدتاً «عزت» بايد از لحاظ اخلاقى كمى بزرگتر مى شد و در رفتارش نوعى پختگى را مى ديديم.
در هر حال خوشحالم از اينكه حداقل در ظواهر و گريم شخصيت «عزت» اين تغييرات را ديده اى.
•قرار نشد موضع بگيرى. گفتى بحث كنيم، من هم موضوع بحث را مطرح كردم.
نه به خدا موضع نمى گيرم، حقيقت را گفتم. اما مطلبى هم كه تو گفتى شايد درست باشد.
•چرا شايد؟
چون ممكن است نظر ديگران چيز ديگرى باشد. گذشته از اين من نمى خواهم با صحبت هايى كه مى كنم نوع بازى ام را توجيه كنم.
•پاسخت اگر منطقى باشد كه ديگر توجيه نيست.
دليل مسئله اى كه گفتى اولاً به زمان كم توليد برمى گشت. يعنى ما هيچ فرصتى نداشتيم كه روى نقش هايمان متمركز شويم. ضمن اينكه فيلمنامه هم خيلى مواقع سر صحنه نوشته مى شد و همان جا به ما مى رسيد.
•شما بخواهيد يا نخواهيد با جوابى كه داديد كارتان را با در پيش كشيدن مسئله كمبود وقت توجيه كرديد. چرا كه بيننده اصلاً نمى داند كه شما وقت داشتيد يا نداشتيد. فيلمنامه آماده بوده يا نبوده، او براساس آنچه كه بر صحنه تلويزيون مى بيند، قضاوت مى كند.
حرف شما منطقى است. جواب منطقى هم مى خواهد.
•پس بفرماييد؟
من معتقدم هر انسانى داراى يكسرى خصوصيات اخلاقى است كه اين خصوصيات در وجود او نهادينه شده. يعنى اگر سال ها هم از عمر او بگذرد باز هم آن خصوصيات در وجودش و در رفتارهايى كه از خودش بروز مى دهد، ديده مى شود. «سادگى» هم يكى از خصوصيات نهادينه شده در وجود «عزت» است. اگر ۶۰۰ سال هم از عمر او بگذرد، در رفتارش سادگى و بى آلايشى را مى بينيم. «عزت» ذاتاً آدمى است ساده كه روى رفتارهايى كه از خودش بروز مى دهد، تمركز چندانى نمى كند و در لحظه رفتارهايى از خود نشان مى دهد. در واقع «شاه حاتمى» هم شخصيت عزت را بر همين مبنا نوشت و من هم بر همين اساس آن را بازى كردم.
•حرف شما درست، اما «عزت» در زندگى اش يك دوره اى را پشت سر گذاشته كه سپرى كردن اين دوره مى بايست روى رفتارش تاثير گذاشته باشد؟
منظورت حضور «عزت» در جبهه است.
•دقيقاً.
اتفاقاً اين جزء نكات ظريف شخصيت «عزت» است. او در زمان حضورش در جبهه از نزديك مشاهده كرده كه چه جوان هايى براساس چه اهداف و آرمان هايى جان خود را از دست داده اند. اما وقتى او به درون جامعه مى آيد، مى بيند كه ديگر هيچ كسى براى آن آرمان ها و... ارزشى قائل نيست. همين باعث شده تا گوشه عزلت را انتخاب كند و خودش را يك جورايى به بى خيالى بزند، اما در برخى از سكانس ها مى بينيم وقتى پاى اين صحبت ها به ميان كشيده مى شود، بلافاصله تغيير شخصيت مى  دهد و خيلى جدى راجع به اين مسائل حرف مى زند.
•اين امر به شكل بطئى در بازى شما ديده نمى شود. يعنى بايد در رفتارهاى روزمره «عزت» حداقل رگه هايى از اين تحول ديده شود تا مخاطب در آن سكانس هاى بخصوص حرف هاى او را باور كند و طورى نباشد كه بيننده حس كند كه اين حرف ها در دهان «عزت» گذاشته شده است؟
من فكر مى كنم وجود عكس «حاج احمد» در خانه «عزت» و كنار قفس مرغ عشق هاى او نشان دهنده اين مسئله باشد، يعنى در واقع نويسنده و كارگردان با اين المان زمينه لازم را براى مخاطب ايجاد كرده تا اگر حرف از «حاج احمد» و... آمد، «عزت» از خودش واكنش نشان دهد.
•خب اگر شخصيت «عزت» تا اين اندازه با مطالعه نوشته شده و متعاقباً مجموعه «خوش غيرت» هم اثرى است عميق و غيرشعارى، پس چرا شما حضور در آن را فقط به واسطه دوستى ات با «على شاه حاتمى» پذيرفتى، به هر حال مجموعه اى با چنين پيچش ها و چالش هايى كه گفتيد، هر كسى را ترغيب مى كند تا در آن بازى كند.
اين سئوال پر از شيطنت ژورناليستى است. خب به هر حال من بايد از كارم دفاع كنم و نسبت به بازى و شخصيتى كه ارائه داده ام پاسخگو باشم، ضمن اين كه من منكر ضعف هاى سريال نمى شوم. اما من به شما مى گويم وقتى يك سريال توانست مخاطب را جذب كند، موفق بوده. گذشته از اينها من واقعاً به «شاه حاتمى» علاقه دارم و اين علاقه و دلبستگى من به او بيش از هر چيز ديگرى در پذيرش كار موثر بود.
•پس بگو به خاطر رفاقت كار را قبول كردم و اين قدر از آن دفاع نكن؟
اگر بخواهم صادقانه حرف بزنم، بايد بگويم كه خودم هم قبول دارم كه براى شخصيت «عزت» در مجموعه «خوش غيرت» كم مايه گذاشتم. خيالت راحت شد!
•رفاقت شما با «شاه حاتمى» از چه زمانى شروع شد، از «خوش ركاب» يا قبل از آن؟
شاه حاتمى يكى از كارگردان هايى بود كه خيلى دوست داشتم با او كار كنم.
•چه فيلمى از او ديده بودى كه اين حس در تو ايجاد شد؟
من در جريان جشنواره كودك و نوجوان اصفهان با «شاه حاتمى» آشنا شدم. او در اين جشنواره حضور داشت و اتفاقاً هم جايزه بهترين كارگردانى را گرفت. وقتى اين فيلم را ديدم، دوست داشتم كه فرصتى پيش بيايد تا با او كار كنم. اين اتفاق يك سال بعد برايم اتفاق افتاد و او مرا براى بازى در مجموعه «خوش ركاب» دعوت كرد.
•يعنى بازى در كارهاى «على شاه حاتمى» جزء آرزوهايت بود؟
يك جورايى جزء روياهايم بود، با توجه به سبكى كه او براى آثار سينمايى اش انتخاب كرده بود، فكر مى كردم كه هيچ وقت اين اتفاق نخواهد افتاد، اما به هر حال شكر خدا توانستم با او كار كنم.
•الان كه براى خودت موقعيت تازه اى به دست آوردى چطور، كار با كدام كارگردان جزء آرزوهايت است؟
خيلى ها. مثل مهرجويى، فرمان آرا و حاتمى كيا.
•چرا هر وقت من اين سئوال را از بازيگران مى پرسم، همه بدون استثنا نام «حاتمى كيا» را مى آورند؟
دليل روشنى دارد، به نظر من در آثار «حاتمى كيا» بازى بازيگر تحت هدايت او متبلور مى شود، يعنى تو مى توانى كاملترين بازى بازيگران را در كارهاى اين كارگردان ببينى، ضمن اين كه برخى از فيلم هاى او مثل «آژانس شيشه اى»، «از كرخه تا راين» و... يك نوع دلبستگى در وجود آدم نسبت به او به وجود مى آورد.
•در خصوص بازيگران چطور، اين حس را دارى، يعنى جزء آرزوهايت است كه با بازيگر خاصى همبازى شوى؟
بله، خيلى هستند مثلاً «محمدرضا فروتن» و «آتيلا پسيانى» از بازيگرانى بودند كه خيلى دوست داشتم با آنان همبازى شوم، رويايى كه با حضور در فيلم «مجردها» به حقيقت پيوست.
•فكر نمى كنى بعدها از گفتن اين آرزوها و روياها پشيمان شوى؟
نه، حقيقت را بايد گفت. من هميشه به اين فكر مى كردم كه آيا روزى مى شود با بازيگرانى مثل «فروتن» و «پسيانى» همبازى شوم. اراده كردم و اين اتفاق افتاد و خدا هم كمكم كرد. البته چون هميشه به اين مسئله فكر مى كردم، وقتى به آن رسيدم، قدرش را دانستم؛ يعنى وقتى همراه با اينها جلوى دوربين بودم به خودم مى گفتم: «اين همان فرصتى است كه سال ها به آن فكر مى كردى، پس راحت از دستش نده!»
•برخورد «فروتن» و ديگر بازيگران حرفه اى مثل «پسيانى» و «زارعى» با تو چطور بود، آنان طورى رفتار نمى كردند كه خودشان را نسبت به تو كه از تلويزيون به سينما آمده اى بالاتر بدانند؟
نه، اتفاقاً خيلى خوب و حرفه اى رفتار مى كردند، آنان حتى در برخى مواقع هم كمكم مى كردند و شرايطى را مهيا مى ساختند تا من جلوى دوربين احساس راحتى كنم. به عنوان مثال تكه كلام «اوكى» (OK) را «مريلا زارعى» به من پيشنهاد داد كه از آن استفاده كنم. كه خوشبختانه خوب هم از كار درآمد. در هر حال حضور در «مجردها» تجربه بسيار خوبى برايم بود و من از «اصغر هاشمى» به عنوان كارگردان، يدالله شهيدى تهيه كننده كار و بازيگرانى كه نام بردم چيزهاى بسيارى آموختم.
•چطور شد كه براى اين فيلم انتخاب شدى؟
اصغر هاشمى مرا انتخاب كرد. البته وقتى اين فيلم به من پيشنهاد شد، توليد كار چندين بار به تعويق افتاد، اما من به خاطر حضور در اين فيلم، منتظر ماندم و حتى چندين پيشنهاد سينمايى را هم رد كردم، در هر حال امروز نه تنها از اين كار خودم ناراحت نيستم، بلكه احساس خوبى هم دارم.
•در صحبت هايت به مسئله «رفاقت» و دوستى خيلى اشاره كردى، الان اگر «رضا عطاران» كه از دوستان صميمى ات است به تو پيشنهاد بازى در يك مجموعه طنز آيتمى را بدهد قبول مى كنى؟
من، «رضا» را خيلى دوست دارم و هر وقت كه او به من احتياج داشته باشد، كمكش مى كنم، البته يك بار در زمان توليد «كوچه اقاقيا» اين اتفاق افتاد. آن نقش را من اصلاً دوست نداشتم و حتى «رضا» هم علاقه اى به آن نداشت، ولى به هر حال به خاطر اين كه كار وارد مسير تازه اى شود، اين شخصيت وارد قصه شد. خاطرم هست كار تمام شد، رضا به بچه ها گفت: «ما مجيد را براى اين كار قربانى كرديم.»
•گويا چندين قسمت از مجموعه «كوچه اقاقيا» را هم كارگردانى كردى؟
رضا در چند جلسه به دليل خستگى كارگردانى چند قسمتى را به من واگذار كرد. البته او در زمان «قطار ابدى» اين كار را انجام داده بود و با توجه به اعتمادى كه به من داشت، كارگردانى چند قسمت از مجموعه «كوچه اقاقيا» را به من واگذار كرد.
•شما از تحصيلكردگان تئاتر هستى، اما اصلاً در اين عرصه حضور ندارى؟
آن چنان هم كه مى گويى دور نيستم، من هر وقت پيشنهاد خوبى در تئاتر داشتم آن را قبول كردم. سال ۱۳۸۰ از طرف «رحمان سيفى آزاد» براى بازى در نمايش «شب نشينى در جهنم» دعوت شدم و در آن بازى كردم. اين كار را خيلى دوست داشتم.
•بعد از «شب نشينى در جهنم» پيشنهاد ديگرى نداشتى؟
چرا، آخرين پيشنهاد همين امسال بعد از تعطيلات نوروز «مهرداد رايانى مخصوص» از من براى بازى در نمايش «خانم سرگرد باربارا» دعوت كرد. متاسفانه اجراى نمايش همزمان شده بود با سفر من به خارج از كشور و كار جديدم، به همين دليل نتوانستم در خدمت اين نمايش باشم.
•... و كار جديد
احتمالاً كارگردانى يك كار تلويزيونى را انجام خواهم داد.
•سريال يا فيلم؟
اجازه بدهيد قطعى بشود، بعداً جزئيات كار را مى گويم. خسته نباشيد.